İş emri, bir ürünün belirli bir miktarda üretilmesi talimatıdır. İş emirleri Üretim ek modülünün parçasıdır; modül açıkken sol menüde Üretim › İş Emirleri görünür. Reçete yazımı için Üretim: reçeteler sayfasına bakın.
İş emri açma
- Üretim › İş Emirleri › Yeni iş emri'ne basın, onaylı bir reçete sürümünde İş emri aç düğmesini kullanın ya da satış siparişinden açın (aşağıya bakın).
- Üretilecek ürünü seçin. Ürünün onaylı bir reçete sürümü olmalıdır; varyantta varyantın kendi reçetesi, yoksa ana kartın ortak reçetesi listelenir. Varyantlı ana kart, set / hizmet kartı ve pasif kart için iş emri açılmaz.
- Reçete sürümünü, miktarı, başlangıç ve bitiş (termin) tarihlerini, malzeme deposunu (malzemenin çıkacağı depo) ve mamul deposunu (mamulün gireceği depo), önceliği ve notu girin. Yeni iş emrinde varsayılan depo seçili gelir.
- Kaydet'e basın. İş emri numarası IE-yıl-sıra biçimindedir (ör. IE-2026-00001).
Kaydedince malzeme ve operasyon listesi seçilen reçete sürümünden iş emrine kopyalanır: malzeme ihtiyacı = iş emri miktarı × satır miktarı × (1 + fire / 100) / reçetenin çıktı miktarı. Varyant üretiminde koşullu satırlar ve varyanta göre malzemeler üretilen varyant için çözülür; uygun varyant bulunamazsa kayıt yapılmaz. Taslak ya da reddedilen iş emrinde miktar veya reçete değiştirilip kaydedilirse liste yeniden oluşturulur. Reçete sonradan değişse de iş emri kendi listesini korur.
Satış siparişinden iş emri
Kayıtlı satış siparişinin üstündeki İş emri oluştur düğmesi sipariş satırlarını listeler: onaylı reçetesi olan satırlar seçilebilir, üretilemeyenlerin nedeni yazar (onaylı reçete yok, varyantlı ana kart, set / hizmet kartı, pasif kart). Önerilen miktar, sipariş miktarından bu sipariş için açılmış iş emirlerinin miktarı düşülerek bulunur. Seçilen her satır için ürünün varsayılan onaylı reçete sürümüyle taslak iş emri açılır; depo siparişin deposu (yoksa varsayılan depo) olur. İş emri ekranında bağlı sipariş gösterilir.
Durumlar ve onay
| Durum | Anlamı | |---|---| | Taslak | Değiştirilebilir, silinebilir. Kaydet ve onaya gönder ile onaya gider. | | Onay bekliyor | Üretim — onay yetkisi olan kullanıcı onaylar ya da nedeni yazılarak reddeder. Gönderen geri çekebilir. | | Reddedildi | Ret nedeni ekranın üstünde görünür; düzeltip yeniden gönderin. | | Planlandı | Onaylı. Serbest bırak ile üretime açılır. | | Serbest | Malzemeler bu iş için ayrılır. Hareket yapılmadıysa Plana geri al ile ayırma kaldırılır. | | Üretimde | İlk sarf ya da girişte kendiliğinden bu duruma geçer. | | Tamamlandı | En az bir sağlam giriş yapılmış iş emri Tamamla ile kapatılır; Yeniden aç ile üretime döner. | | Kapandı | Üretim — onay yetkisiyle kapatılır; maliyet kesinleşir, hareket yapılamaz. | | İptal | Hareketi olmayan iş emri iptal edilir. Hareketi olan iş emri iptal edilmez; önce hareketleri geri alın. |
Silme yalnız taslak ve reddedilen iş emrinde yapılır. Her adım ekranın altındaki Geçmiş bölümüne yazılır.
Malzeme ayırma
Serbest ve üretimdeki iş emirlerinde planlanıp henüz sarf edilmemiş miktar, o malzeme için ayrılmış sayılır. Malzeme tablosunda Stok sütunu malzeme deposundaki / tüm depolardaki stoğu, Başka işte ayrılmış sütunu diğer iş emirlerinin ayırdığı miktarı gösterir. Kalan ihtiyaç, ayrılan düşüldükten sonraki stoktan fazlaysa stok kırmızı ve uyarı işaretli görünür. Ayırma sarfı engellemez. Satış sipariş, irsaliye ve faturasında kaydederken çıkan stok uyarısı da ayrılmış miktarı gösterir; satış ayrılmış stoğa dokunuyorsa "Üretim için ayrılmış stok kullanılacak" uyarısı gelir (kaydı engellemez).
Yazdırma
İş emri ekranındaki Yazdır düğmesi iş emri numarası barkodlu bir çıktı açar: ürün, miktar, tarihler, depolar, bağlı sipariş, malzeme çekme listesi (kod, ad, barkod, operasyon, sarf yöntemi, planlanan / sarf edilen / kalan ve "çekilen" sütunu), yan ürünler ve operasyonlar (planlanan süre; başlangıç, bitiş, operatör ve sağlam / hurda için boş alanlar) ile imza alanları.
Mamul etiketi
İş emri ekranındaki Etiket düğmesi ve hareketlerdeki her mamul girişinin yanındaki etiket düğmesi barkodlu etiket sayfasını açar. Seri takipli üründe her seri için bir etiket basılır (seri numarası barkodlu); diğer ürünlerde girişin sağlam miktarı kadar (değiştirilebilir, en çok 500) etiket basılır ve barkod olarak ürünün barkodu, yoksa ürün kodu kullanılır. Etikette firma adı, ürün adı ve kodu, iş emri numarası ve giriş tarihi yazar. Boyut 50×30, 70×40 ya da 100×50 mm seçilebilir; varsayılan boyut Üretim Ayarları'ndan belirlenir. Etiket yazıcısında sayfa boyutu etiket boyutuna ayarlanmalıdır.
Malzeme sarfı ve iadesi
- Malzeme sarf et: tarih ve satır bazında miktar girilir. Malzeme, malzeme deposundan FIFO maliyetiyle düşülür. Elle sarf edilen satırlarda kalan miktar önerilir; otomatik düşüm satırları boş gelir (bunlar mamul girişinde kendiliğinden düşer, burada sarf edilirse girişte yine düşülür).
- Reçetede alternatifi olan satırda alternatif malzeme seçilebilir; alternatif sarf, ana satırın altında ayrı satır olarak izlenir.
- Malzeme iadesi: sarf edilen miktarı aşmamak üzere, sarfın ortalama maliyetiyle malzeme deposuna geri girer.
Mamul girişi
Mamul girişi penceresinde tarih, sağlam ve hurda (fire) miktarı ve not girilir:
- Otomatik düşüm malzemeleri planlanan × (sağlam + hurda) / iş emri miktarı kadar sarf edilir; düşülecek miktarlar pencerede gösterilir.
- Yan ürünler aynı oranda önerilir, değiştirilebilir; mamul deposuna girer. Değeri, maliyetli son stok girişi (yoksa kart alış fiyatı) ile hesaplanıp maliyetten düşülür.
- Mamul, mamul deposuna gerçekleşen birim maliyetle girer; birim maliyet giriş sonrası gösterilir.
Son hareket, satırdaki geri al düğmesiyle geri alınabilir; mamul girişinde bağlı otomatik düşüm ve yan ürün hareketleri de birlikte geri alınır. Yalnız en son hareket geri alınır. Seriler de eski hâline döner; girişten sonra satılmış, sevk edilmiş, başka bir işte kullanılmış ya da servise girmiş bir mamul serisi varsa hareket geri alınamaz.
Kalite kontrol
Stok kartında Kalite kontrolü gerekir işaretli üründe mamul girişinin sağlam miktarı, mamul deposu yerine Üretim › Üretim Ayarları'nda seçilen karantina deposuna girer (karantina deposu seçilmemişse giriş yapılamaz). İş emri ekranında "kalite kontrol bekleyen" miktar görünür ve Kalite kontrol düğmesi çıkar:
- Kabul ve ret miktarı girilir (seri takipli üründe her seri için kabul / ret / sonra seçilir); bekleyen miktar parça parça işlenebilir.
- Kabul edilen miktar karantinadan mamul deposuna geçer. Ret edilen miktar Üretim Ayarları'nda ret deposu seçilmişse oraya taşınır, seçilmemişse hurda olarak stoktan çıkar (seri takipli üründe seri hurdaya ayrılır).
- Taşımalar maliyeti değiştirmez; girişte hesaplanan birim maliyet geçerlidir. Reddedilen ürünün maliyeti stoktan çıkar.
- Kalite kontrol bekleyen ürün varken iş emri kapatılamaz. İş Emirleri listesindeki Kalite kontrol bekleyen sekmesi bu iş emirlerini gösterir.
- Hızlı montajda kalite kontrollü ürün karantinaya girer; kayıt kabul / ret yapılana kadar Tamamlandı durumunda kalır, sonra kendiliğinden kapanır.
- Kalite kontrol kaydı, son hareket olarak geri alınabilir.
Fason
Fason istasyonundaki (bkz. Üretim › İş İstasyonları; fason firması ve fason deposu seçilir) operasyonlar, iş emrinin Operasyonlar bölümünde Gönder, Geri al ve Bedel düğmeleriyle yönetilir:
- Gönder: malzemeler malzeme deposundan istasyonun fason deposuna taşınır (önerilen miktar o operasyona bağlı malzemelerde planlanan − sarf edilen − fasonda). Geri al: fasondaki malzeme malzeme deposuna döner. Taşımalar maliyeti değiştirmez; malzeme tablosunda "fasonda" miktarı görünür. Seri takipli malzeme bu ekrandan gönderilemez; Depolar Arası Sevk kullanın.
- Otomatik düşüm ve elle sarf malzeme deposundan yapılır; fason dönüşünü sarftan önce kaydedin. Fasonda bekleyen malzeme varken iş emri kapatılamaz.
- Bedel: fason firmasının son 400 gündeki, başka iş emrine bağlanmamış alış faturası satırlarından biri seçilir (TL karşılığı, fatura altı iskonto payı düşülerek alınır) ya da tutar elle girilir. Dış maliyet ekle ile operasyona bağlı olmayan bir dış maliyet de eklenebilir. Bu tutarlar Fason / dış olarak maliyet havuzuna girer; sonraki mamul girişine, kalanı kapanışta son girişe yazılır. Böylece sonradan gelen fason faturası da kapanmamış iş emrinin maliyetine eklenebilir. Kapanmamış iş emrinde satır silinebilir.
Seri takipli üretim ve soy ağacı
Seri takipli mamul ve seri takipli malzemeyle iş emri açılabilir:
- Mamul serisi: Seri takipli mamulün girişinde sağlam miktar tam sayı olmalı ve her ürün için bir seri numarası girilmelidir (satır başına bir). Otomatik üret düğmesi ÜRÜNKODU-yyAAgg-0001 biçiminde, o gün için sıradaki numaraları önerir. Aynı ürünün kayıtlı bir serisi tekrar girilemez. Seriler mamul deposuna ve giriş hareketine bağlanır; hurda için seri girilmez.
- Seri takipli malzeme: Elle sarfta miktar kadar seri, malzeme deposundaki stoktan seçilir (alternatif malzeme seçilirse onun serileri listelenir). Otomatik düşüm malzemesinde, girişte düşülecek miktar tam sayı olmalıdır; giriş penceresinde o kadar seri seçilir. Tam sayı çıkmıyorsa malzemeyi elle sarf edin ya da giriş miktarını değiştirin. Kullanılan seri satılmış sayılmaz; Üretimde Kullanıldı durumuna geçer ve satış / sevk evraklarının seri listelerinde çıkmaz.
- Soy ağacı: Mamul girişinde, iş emrinde kullanılmış ve henüz bir ürüne bağlanmamış seri parçalar girişteki mamul serilerine sırayla dağıtılır. Bu dağıtım yalnız birim başına tam sayı adet kullanılan malzemelerde yapılır (ör. 1 bilgisayara 1 ekran kartı, 2 bellek). Parçaların hangi seriye takıldığını kesin eşleştirmek için girişleri birer adet yapın. İş emri ekranındaki Seriler (soy ağacı) bölümü üretilen serileri ve takılan parçaları gösterir; seri geçmişi ekranında da üretim kayıtları yer alır.
- İade: Seri takipli malzemenin iadesinde yalnız bir ürüne bağlanmamış seriler seçilebilir.
- Seri takipli yan ürün girişi desteklenmez.
Hızlı montaj
Üretim › Hızlı Montaj (ya da İş Emirleri ekranındaki Hızlı montaj düğmesi) basit montajlar ve set kurulumu içindir: ürün, onaylı reçete sürümü, miktar, tarih ve depolar seçilir; ekran düşülecek malzemeleri, depodaki stoğu ve başka işlerde ayrılan miktarı gösterir. Seri takipli malzemelerde seri seçilir, seri takipli üründe seri numaraları girilir. Kaydedince iş emri açılır, reçetedeki tüm malzemeler (elle sarf satırları dahil) ve yan ürünler bir kerede işlenir, mamul gerçekleşen maliyetle stoka girer ve iş emri kapalı olarak kaydedilir. Onay adımı olmadığı için Üretim — onay yetkisi gerekir. Seri takipli malzemenin miktarı tam sayı çıkmıyorsa hızlı montaj yapılamaz; normal iş emri kullanın.
Demontaj (ters iş emri)
Üretim › Demontaj bir ürünü parçalarına ayırır (ör. iade gelen bilgisayar). Sökülecek ürün, miktar, tarih, ürünün çıkacağı depo ve parçaların gireceği depo seçilir. Parçalar ürünün onaylı reçetesinden (birim başına, firesiz) önerilir; miktarları değiştirebilir, satır ekleyip çıkarabilirsiniz; reçetesi olmayan ürün de sökülebilir. Seri takipli üründe sökülecek seriler seçilir; ürün bu sistemde üretildiyse o serilere takılmış parça serileri öneri olarak gelir ve kaydedince stoka geri alınır. Diğer seri takipli parçalar için yeni seri numarası girilir.
Kaydedince ürün FIFO maliyetiyle stoktan çıkar; bu maliyet parçalara değerleri oranında dağıtılır (değer = miktar × son giriş maliyeti, yoksa kart alış fiyatı; hiçbirinde değer yoksa miktar oranında) ve parçalar bu maliyetle stoka girer. Demontaj kapalı iş emri olarak kaydedilir ve Üretim — onay yetkisi ister.
Hızlı montaj ve demontaj kaydı, hareketler satırındaki geri al düğmesiyle onay yetkisi olan kullanıcı tarafından bütünüyle geri alınabilir; stok hareketleri silinir, seriler eski hâline döner ve kayıt iptal olur. Bu kayıtlar İş Emirleri listesinde Kapandı sekmesinde, türleriyle birlikte görünür.
Maliyet
Üretim ve maliyet bölümü planlanan, sağlam ve hurda miktarını ve maliyeti gösterir:
- Malzeme: sarf edilen malzemelerin (iade düşülmüş) maliyeti.
- Operasyon: rotadaki her operasyon için (hazırlık süresi + birim işlem süresi × işlenen miktar) / 60 × istasyonun makine + işçilik + genel gider saat ücreti. İşlenen miktar sağlam + hurdadır; parantezdeki plan tüm iş emri miktarı içindir. Takip edilen (operatör ekranından başlatılmış ya da süresi girilmiş) operasyonda standart süre yerine gerçekleşen süre × saat ücreti kullanılır (bkz. Üretim: kapasite, takvim ve doluluk).
- Yan ürün: stoka giren yan ürünlerin değeri (düşülür).
- Fason / dış: iş emrine eklenen fason bedelleri ve diğer dış maliyetler.
- Takvime göre bitiş: operasyonların çalışma takvimine yayılmasıyla bulunan bitiş tarihi; terminden sonraysa kırmızıdır. Operasyonlar tablosunun Takvim sütunu her operasyonun günlerini gösterir (bkz. Üretim: kapasite, takvim ve doluluk).
- Girişlere yazılan: mamul girişlerine yazılan toplam maliyet; havuzda kalan = malzeme + operasyon + fason / dış − yan ürün − girişlere yazılan.
Her mamul girişi havuzda biriken maliyetin tamamını o girişin sağlam miktarına dağıtır (hurdanın maliyeti sağlam ürüne yüklenir). Son girişten sonra yapılan sarflar havuzda kalır; Kapat dendiğinde kalan fark son mamul girişinin birim maliyetine eklenir. Kapanıştan sonra mamulün stok maliyeti (FIFO) bu birim maliyetle hesaplanır.
Raporlarda
İş emrinin stok hareketleri Stok Hareketleri raporunda Üretim (İş Emri) türüyle, iş emri numarasıyla ve iş emrine bağlantıyla görünür. Mamul girişleri maliyet kaynağı Üretim olarak FIFO maliyetine girer.
Yetkiler
Kullanıcılar ve yetkiler'de Üretim altındaki İş emirleri satırında görme / ekleme / düzenleme / silme yetkisi verilir. Sarf, iade, giriş ve geri alma düzenleme yetkisi; iptal ve silme silme yetkisi ister. Onaylama, reddetme ve kapatma Üretim — onay yetkisi ister. Hızlı montaj, demontaj ve siparişten iş emri ekleme yetkisi ister; hızlı montaj, demontaj ve bunların geri alınması ayrıca Üretim — onay yetkisi ister. Kalite kontrol, fason hareketleri ve dış maliyet düzenleme yetkisi ister. Üretim Ayarları iş emri görme yetkisiyle görülür, Üretim — onay yetkisiyle değiştirilir.